Historia szkolnicwa w Goczałkowicach 

Pierwsza wzmianka o szkole w Goczałkowicach, a konkrenie o nauczycielu szkoły w Goczałkowicach pochodzi z roku 1625. Była to wtedy szkoła przykościelna, w której program obejmował naukę czytania, pisania, modlitwy, śpiewu i katechizmu. Tak więc ogarek oświaty do Goczałkowic przyniósł Kościół.

W 1741 roku w wyniku trzech wojen ślaskich pomiędzy Prusami Hohenzollernów i Austrią Habsburgów, Śląsk przeszedł w ręce Pruskie. Wtedy też nowe władze wprodziły powszechny obowiązek szkolny i wcieliły w życie istotne reformy oświatowe. Tym samym na te tereny zaszczepione zostały zachodnioeuropejskie idee oświeceniowe.

W 1871 roku wybudowany został nowy budynek szkolny, istniejący do dnia dzisiejszego, obok kościoła parafialnego na ul. Szkolnej

W 1910 roku wybudowano kolejny budynek szkolny, obecnie Przedszkole Publiczne na ulicy szkolnej. Budowa dwóch placówek oświatowych w ciągu 39 lat wskazuje na gwałtowny rozwój Goczałkowic, a tym samym liczby mieszkańców i dzieci podlegających obowiązkowi szkolnemu.

W obydwu budynkach nauka odbywała się przez całe dwudziestolecie międzywojenne.

Po wojnie, w roku 1948 ze względu na znaczne uszkodzenia budynku szkoły przy kościele, powstał pomysł budowy nowej szkoły. Założono Komitet Budowy Szkoły na czele z Januszem Bernhardem - przedwojennym nauczycielem tej szkoły, pracujący w Goczałkowicach od roku 1923. 

W roku 1949 rozpoczęto budowę nowej szkoły.

Pierwszego września 1953 roku rozpoczęła się nauka w nowej szkole składającej się z siedmiu sal, bez elektryczności, w budynku, który ciągle był jednym wielkim placem budowy.

Pierwszego września 1954 roku zainaugurowano naukę w nowej szkole. Było to 10 sal lekcyjnych, dwie pracownie i sala gimnastyczna.

W 1975 roku, przy nowym podziale administracyjnym włączającym Goczałkowice do gminy Pszczyna, szkoła zmieniła nazwę na "Szkoła Podstawowa nr 8 w Pszczynie - Goczałkowicach Zdroju".

Pierwszego września 1991 roku zaingurowano działanie nowej szkoły w budynku zaadoptowanym po budynku sanatoryjnym "Górnik", najpierw jako filii SP8, a od 1993 roku osobnej jednostki edukacyjnej.

Od 1 stycznia 1995, gdy utworzono gminę Goczałkowice Zdrój, szkołę SP8 przemianowowano na "Szkoła Podstawowa nr 1 w Goczałkowicach Zdroju" 

Pierwszego września 2002 roku zainaugorowano naukę w Gimnazjum (Gimnazjum jako nowy szczebel na ścieżce edukacyjnej pojawiło się przy reformie oświaty przeprowadzonej w roku szkolnym 1998/1999)

--

Początki goczałkowickiej szkoły związane są najprawdopodobniej z powstaniem kościoła parafialnego w 1534 roku.
Jednak pierwsza oficjalna wzmianka nawiązująca do faktu istnienia szkoły pochodzi dopiero z roku 1625. Zapis, w zachowanych z tego okresu rachunkach kościelnych , mówi o nauczycielu szkoły goczałkowickiej, zwanym tu powszechnie "żakiem". Wzmianka ta nie podaje jednak imienia wspomnianego nauczyciela.
Imienna informacja o nauczycielu Grzegorzu pochodzi dopiero z 1639 roku, a znajduje się w aktach metrykalnych parafii w Ćwiklicach.

W latach 1658 - 1670 uczył w Goczałkowicach żak Jerzy, a w latach 1670 - 1700 Maciej Trembala.
Za jego kadencji drewniana szkoła zwaliła się ze starości.
W roku1690 wybudowano nowy, też drewniany, budynek, który przetrwał do początków XIX w. Następcą Trembali został Grzegorz Zemański, syn rektora szkoły w Łące.
Z lat 1726 - 1751 nie zachowały się żadne dane o goczałkowickiej szkole.

Następna wzmianka, pochodząca z 1751 roku, mówi o uczącym tu Marcinie Frysztackim.
Po nim zaś posadę nauczyciela przejął Adam Antoni Huss z Pszczyny.
W 1777 roku szkoła w Goczałkowicach po raz pierwszy miała nauczyciela, który uczył się zawodu nauczycielskiego. Był nim, pochodzący z Mikołowa Jan Zeller, absolwent seminarium nauczycielskiego, prowadzonego przez cystersów, w Rudach.
W roku 1819 zbudowano w Goczałkowicach nową drewnianą szkołę.
Nowo wybudowany budynek szkoły miał jedną klasę oraz mieszkanie dla nauczyciela. Usytuowany był w pobliżu kościoła parafialnego, mniej więcej w miejscu dawnej, też drewnianej, szkoły.
W 1822 roku było w Goczałkowicach 80 dzieci w wieku szkolnym.
W miarę regularnie do szkoły przychodziło 40 -50 uczniów.
Później liczba dzieci w wieku szkolnym systematycznie powiększała się.
W dwadzieścia lat później doszła do 132. Szkoła nadal była jednoklasowa, uczył też w niej stale tylko jeden nauczyciel. Dlatego też wprowadzono naukę na dwie zmiany: do południa i po południu.
Po śmierci Jana Zellera nauczycielem został, absolwent seminarium nauczycielskiego w Głogowie, Jan Wojak.
Następnie przez pół roku szkołę prowadził Teodor Schmeer. Jego miejsce zajął Karol Lubecki.
W latach 1852 - 1853 zatrudniono tu niemieckiego nauczyciela Breinbrechta. Po nim posadę nauczyciela objął Piotr Tomanek.
Lata epidemii tyfusu głodowego znacznie zmniejszyły liczbę uczniów. Jednak następne lata znów przyniosły znaczny wzrost liczby uczniów.
W roku 1861 było ich 148. Wraz ze zwiększaniem się liczby uczniów, narastać zaczął problem ciasnoty. Stary budynek nie nadawał się już do użytku.
W 1870 roku ogłoszono przetarg na budowę szkoły w Goczałkowicach. Uległ też zmianie schemat organizacyjny szkoły. W roku 1890 szkoła była szkołą trzyklasową, a w 1895 - czteroklasową, z 237 uczniami. W roku 1891 zorganizowana została po raz pierwszy Rada Szkolna.
Od początku XX w. zaczęła się zwiększać liczba nauczycieli.
W latach 1900 - 1920 szkoła była szkołą pięcioklasową. Kierownikiem szkoły do roku 1920 był Ryszard Krems, a następnie P. Sobek. Wobec intensywnego rozwoju wsi i zwiększenia się liczby dzieci w wieku szkolnym, w wybudowanej w 1870 roku szkole zaczynało brakować miejsca. W 1910 roku wybudowano więc w Goczałkowicach Dolnych mury nowej szkoły, którą wykończono w roku 1913.
Jednak , mimo ciasnoty, nie podjęto w niej nauki.

Od 1922 roku kierownictwo szkoły objął Antoni Bryła. W latach 1925 - 1929 szkoła goczałkowicka powoli się rozrastała. Powiększono ją początkowo o utworzoną w 1926 roku szkołę dwuklasową mieszczącą się w budynku z roku 1913, której kierownikiem był Janusz Bernhard.
W 1928 roku zlikwidowano ową dwuklasówkę i utworzono szkołę siedmioklasową, której kierownikiem został wspomniany już Antoni Bryła. Systematycznie zwiększało się też grono pedagogiczne. W roku 1936 pracowało tu już 10 nauczycieli, a w 1939 roku - 18.
W związku z chorobą Antoniego Bryły, w roku 1931, w szkole goczałkowickiej miała miejsce zmiana kierownika. W wyniku rozpisanego konkursu stanowisko to objął Franciszek Kopeć.
Z wybuchem II wojny światowej szkołę w Goczałkowicach przejęła niemiecka władza okupacyjna.
Po wyzwoleniu Goczałkowic, w dniu 11 lutego 1945 roku , pierwszym nauczycielem, który tu powrócił, był J. Bernhard.
Otrzymał pełnomocnictwo na zorganizowanie polskiego szkolnictwa w Goczałkowicach i już w lutym rozpoczął pierwsze prace organizacyjne.
Nieco później wrócili pozostali nauczyciele oraz kierownik szkoły Franciszek Kopeć, który w dalszym ciągu zajął się szkołą.
Zniszczona w czasie działań wojennych szkoła nie mogła pomieścić wszystkich uczniów. Na zajęcia szkolne przeznaczono budynek dawnej Spółki Brackiej oraz wynajęte sale w nieczynnym już hotelu "Pod dębem".
3 kwietnia 1945 roku był pierwszym dniem polskiej nauki w polskiej szkole. Szkoła miała 11 oddziałów.
Oprócz dzieci stałych mieszkańców Goczałkowic uczęszczały do niej dzieci z rodzin, które zatrzymały się tu przejściowo wracając z tułaczki wojennej. Ogółem do szkoły uczęszczało 529 uczniów.
Nauka odbywała się w bardzo trudnych warunkach. Nie było podręczników ani zeszytów, a dzieci pisały rysikami na grafitowych tabliczkach.

W 1946 roku Gminna Rada Narodowa na wniosek Gminnej Komisji Oświatowej podjęła decyzję o budowie nowej szkoły. Pracami wstępnymi kierować miał Komitet Obywatelski Budowy Szkoły w Goczałkowicach, na którego czele stanął Janusz Bernhard. W czerwcu 1949 roku nauczyciele goczałkowiccy wraz z młodzieżą szkolną wykonali pierwsze prace przy budowie fundamentów. Uroczysta chwila rozpoczęcia budowy nowego gmachu szkolnego nadeszła w dniu 1 września 1949 roku.

1 września 1953 roku rozpoczął się rok szkolny w nowym budynku. Nadal trwały jednak prace wykończeniowe. Dopiero 1 września 1954 roku nastąpiło uroczyste oddanie szkoły do użytku. Składała się ona z 10 sal lekcyjnych, 2 pracowni i sali gimnastycznej.

W miarę upływu lat, w związku z rozwojem wsi oraz goczałkowickiego uzdrowiska, stale powiększała się liczba dzieci w wieku szkolnym.
Powstawały nowe oddziały, przybywało nauczycieli. Największy wzrost liczby uczniów przypadł na lata 80 -te.

W roku szkolnym 1985/1986 do szkoły uczęszczało 723 uczniów. Funkcjonowało 25 oddziałów. Zatrudnionych było 43 nauczycieli. Nauka odbywała się na dwie zmiany.
Aby poprawić sytuacje lokalową, 1 września 1991roku, oddano dla potrzeb szkoły wyremontowany budynek "Górnik", który już wcześniej, przed kilkudziesięciu laty, pełnił funkcję placówki oświatowej.
Dwa lata później, 1 września 1993roku, założono w "Górniku" publiczną szkołę o nazwie: Szkoła Podstawowa nr 2. Od tej pory do dnia dzisiejszego funkcjonują w Goczałkowicach dwie szkoły podstawowe.

Od początku lat 90 - tych zaczęto poważnie zastanawiać się nad perspektywicznym rozwiązaniem problemu lokalowego goczałkowickiej szkoły. 18 września 1990 roku utworzono Społeczny Komitet Rozbudowy Szkoły. Zaczęto również gromadzić fundusze na ten cel.
Od 1999 roku, w związku z reformą oświaty, w budynku Szkoły Podstawowej nr 1 mieści się również gimnazjum. Znowu ożyły problemy lokalowe. W związku z tym podjęto decyzję o budowie nowej szkoły dla potrzeb gimnazjum. Środki zgromadzone przez Społeczny Komitet Rozbudowy Szkoły przeznaczono na realizację tego zadania. Aktualnie trwa budowa nowego obiektu szkolnego.

Od czasów powojennych funkcję kierownika, a następnie dyrektora szkoły pełnili kolejno:

1948 - 1968 Janusz Bernhard
1968 - 1978 mgr Edward Czernek
1978 - 1981 mgr Lidia Drążyk
1981 - 1982 mgr Kazimierz Ingram
1982 - 1984 Kazimiera Wilk
1984 - 1987 mgr Irena Godziek
1987 - 1988 mgr Zygmunt Klepek
1988 - 1989 mgr Lidia Drążyk
1989 - 1992 mgr Kazimierz Ingram
od czerwca 1992 do chwili obecnej mgr inż. Józef Pabin


Tekst sporządzono na podstawie:
ˇ Kroniki oraz innych dokumentów szkolnych
ˇ Monografii historycznej "Goczałkowice Zdrój" pod red. Wiesławy Korzeniowskiej
ˇ Artykułu "Szkoły jubilatki" Wiesławy Korzeniowskiej zamieszczonego w "Przeglądzie historyczno - oświatowym" nr 1/1988


REKTORZY, KIEROWNICY I DYREKTORZY SZKOŁY W LATACH 1900 - 2002

1900-1915 J. Peschke
1915-1920 J. Krems
1920-1921 P. Sobek
1922-1930 A. Bryła
1930-1931 Janusz Bernhard
1931-1939 Franciszek Kopeć
1945-1948 Franciszek Kopeć
1948-1968 Janusz Bernhard
1968-1978 mgr.Edward Czernek
1978-1981 mgr Lidia Drążyk
1981-1982 mgr Kazimierz Ingram
1982-1984 Kazimiera Wilk
1984-1987 mgr Irena Godziek
1987 mgr Zygmunt Klepek
1987-1992 mgr Kazimierz Ingram
1992-2006 mgr inż. Józef Pabin 
2006 - mgr Beata Hanzlik

Liczba komentarzy (3) - Dodaj swój komentarz do tego artykułu...